giải pháp sáng kiến 2015

Phối hợp với chính quyền cơ sở nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết án Hôn nhân và gia đình

Giải pháp sáng kiến

I/ Đặt vấn đề:

Hôn nhân và gia đình là một loại án chiếm số lượng lớn trong tổng số án thụ lý giải quyết của Tòa án nhân dân cấp huyện nói chung và của Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn nói riêng. Giải quyết án hôn nhân và gia đình luôn là mối quan tâm, trăn trở của nhiều thế hệ đồng nghiệp; Bởi hôn nhân không là việc của riêng ai mà còn là vấn đề của toàn xã hội. Gia đình tan vỡ ngoài những khó khăn trước mắt còn có vô số các hệ lụy không đáng có sau này. Do đó, giải quyết tốt án hôn nhân và gia đình luôn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển chung của xã hội. Một trong những yếu tố cần thiết để giải quyết hiệu quả án hôn nhân và gia đình là cách thức nắm bắt kịp thời những nguyên nhân cơ bản dẫn đến mâu thuẫn trong quan hệ hôn nhân, nắm rõ bản chất của mọi tranh chấp trong gia đình. Để có được điều đó, chúng ta có thể thông qua nhiều kênh thông tin trong đó việc liên hệ, phối hợp với chính quyền địa phương là một phương thức cần được chú trọng.

II/ Tổng quan về thực trạng:

1. Thuận lợi:

– Hiện nay trong đơn vị có 5 thẩm phán, 5 thư ký, đa phần có trình độ đại học. Chánh án, phó chánh án đã có thời gian công tác lâu năm tại địa phương; Phần lớn cán bộ công chức tại đơn vị là người địa phương nên thuận lợi trong việc nắm bắt địa hình cũng như phần nào hiểu rõ phong tục, tập quán, nếp sống, nếp nghĩ của người dân trên địa bàn.

– Phần lớn cán bộ công chức tại đơn vị là người trẻ, do đó đảm bảo sức khỏe cũng như sự năng động, nhiệt tình trong công tác được giao;

– Việc phối hợp với chính quyền cơ sở cũng tương đối thuận lợi, do được sự hỗ trợ nhiệt tình của đội ngũ cán bộ tại cơ sở.

2. Khó khăn

– Thời gian gần đây do có sự thay đổi của các Bộ luật, luật, đặc biệt là Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 nên việc nắm bắt những quy định mới còn chậm dẫn đến cách thức giải quyết án theo quy định của luật mới còn chưa được nhuần nhuyễn, linh động.

– Địa bàn rộng, có những xã nằm dọc Quốc lộ 1A như xã Quế Phú, xã Hương An, xã Quế Xuân 1, xã Quế Xuân 2; cũng có nhiều xã nằm ở vùng núi như xã Quế Long, xã Quế Phong, xã Quế Hiệp do đó nên công tác đi lại, phối hợp còn khó khăn.

– Ngoài những xã nằm dọc theo trục quốc lộ 1A, có điều kiện kinh tế tương đối phát triển thì phần đông dân cư địa bàn đều làm nông, có nhiều vùng là đồi núi, điều kiện kinh tế, văn hóa, văn minh chưa cao. Khả năng hiểu biết cũng như chấp hành pháp luật còn thấp gây khó khăn cho công tác giải quyết án nói chung và án hôn nhân gia đình nói riêng.

3. Nguyên nhân

– Về mặt khách quan:

+ Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn tuy đủ biên chế nhưng trước tình hình số lượng các vụ án nói chung và án Hôn nhân gia đình nói riêng ngày càng gia tăng cũng như tính chất ngày càng phức tạp với những tranh chấp gay gắt liên quan đến tài sản, bên cạnh đó do địa bàn rộng, thời gian gần đây thiên tai liên miên ít nhiều cũng ảnh hưởng đến công tác giải quyết án của đơn vị;

+ Do tâm lý quan ngại của quần chúng nhân dân khi tiếp cận với cơ quan nhà nước, đặc biệt là cơ quan pháp luật như Tòa án nên nảy sinh thái độ trốn tránh, không hợp tác, gây khó khăn cho công tác giải quyết án.

– Về mặt chủ quan:

Do đội ngũ thẩm phán phần lớn mới được bổ nhiệm, và đội ngũ thư ký mới được tuyển dụng vì vậy còn chưa có kinh nghiệm trong công tác giải quyết án, một bộ phận cán bộ không phải là người địa phương nên còn e dè trong công tác phối hợp, tiếp cận cơ sở cũng làm cho tiến trình giải quyết án còn chậm.

III. Tiến trình thực hiện đề tài

Qua quá trình công tác tại Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam, bản thân tôi nhận thấy phần lớn các vụ việc ly hôn xuất phát từ nguyên nhân say rượu dẫn đến chửi bới, đánh đập gây mâu thuẫn trong gia đình, nhưng do kém nhận thức, kém hiểu biết pháp luật mà đa số người dân đã không biết được hành vi đánh đập, bạo hành trong gia đình là trái pháp luật. Nhiều khi vì quá bức xúc nên một bên nộp đơn ly hôn trong khi tình cảm vẫn còn, vẫn muốn cho nhau một cơ hội trở về đoàn tụ, nhưng do cái tôi cá nhân cộng thêm tâm lý e dè với cơ quan pháp luật như Tòa án mà người dân không tích cực hợp tác, không thẳng thắn chia sẻ những khó khăn, mâu thuẫn trong gia đình cũng như những nguyện vọng của bản thân mà lại tỏ thái độ bất cần, phó mặc. Bên cạnh đó thái độ trốn tránh, sợ sệt của bị đơn dẫn đến việc không chịu nhận sai lầm và thiếu thiện chí trong quá trình hòa giải, nhiều bị đơn còn cho rằng không chấp hành bất kỳ thông báo triệu tập nào của Tòa án, không hợp tác thì sự việc sẽ không được giải quyết. Do vậy, cơ hội hòa giải không nhiều, theo quy định của pháp luật, trong tiến trình giải quyết vụ án có thể vắng mặt bị đơn, khi ban hành bản án có thể tạo tâm lý tiếc nuối cho nhiều người.

Với những đặc thù và tính chất của loại án Hôn nhân và gia đình nên cần xác định công tác hòa giải đối với loại án này là cực kỳ quan trọng, tạo được những phiên hòa giải chất lượng với sự trải lòng, chia sẻ thật sự của các đương sự cộng thêm những kỹ năng vốn có của cán bộ Tòa án sẽ là một trong những bước quan trọng để giải quyết nhanh, triệt để án hôn nhân và gia đình góp phần nâng cao số lượng án hòa giải thành cho đơn vị. Để làm được điều này chúng ta cần phải cải tiến, đổi mới trong phương pháp hòa giải, bản thân tôi qua nhiều lần tiếp xúc với chính quyền cơ sở, tìm hiều tâm tư, nguyện vọng của người dân thì thấy:

Cán bộ cơ sở như công an, ban tư pháp, hội phụ nữ…thường là người địa phương, hoặc có thời gian công tác lâu năm tại địa phương nên gần gũi với nhân dân, nắm bắt được phần nào đời sống của người dân cũng như tâm lý của người dân địa phương nơi họ cư trú hoặc làm việc. Do vậy, để cán bộ địa phương cùng tham gia hòa giải với Thẩm phán, thư ký tòa án sẽ tạo điều kiện thuận lợi trong công tác hòa giải.

Tư tưởng người dân khi tới trụ sở UBND xã để tiến hành hòa giải sẽ nhẹ nhàng hơn, yên tâm hơn không quá căng thẳng và áp lực như khi đến Tòa án nhân dân, bởi trong tâm lý người dân họ thường cho rằng Tòa án là nơi phân định đúng sai, đen trắng, không phải là nơi có thể chia sẻ, tâm sự. Vì vậy sự tham gia của cán bộ địa phương nơi cư trú cộng với việc hòa giải được tiến hành ngay tại địa phương của họ, họ sẽ trình bày thỏa mái hơn, cụ thể hơn, chân thành hơn giúp thẩm phán nắm rõ hơn tình hình của vụ việc, định hướng giải quyết vụ án nhanh và chính xác hơn. Hạn chế tình trạng đương sự không hợp tác, lời khai không rõ ràng, cụ thể khiến cán bộ Tòa án phải tốn thời gian cho công tác tìm hiểu, lấy lời khai.

Đối với những vụ án hôn nhân và gia đình được lãnh đạo đơn vị phân công tham mưu, giúp việc cho thẩm phán giải quyết. Bản thân tôi là thư ký chủ động lên lịch tìm hiểu hồ sơ, nắm rõ lời khai của các đương sự trong hồ sơ để công tác tham mưu được hiệu quả, kịp thời. Đối với những vụ án mà bản thân đánh giá là mâu thuẫn chưa tới mức trầm trọng, hoặc những vụ án có có tranh chấp phức tạp về tài sản chung, mà qua quá trình tiếp xúc, làm việc với đương sự nhận thấy đương sự thiếu thiện chí hợp tác,….xét thấy cần tiến hành hòa giải tại địa phương để đạt hiệu quả thì Thư ký chủ động lên lịch công tác, phối hợp với cán bộ địa phương, nắm bắt thông tin cần thiết, lên kế hoạch hòa giải tại địa phương để giúp cho công tác giải quyết án của Thẩm phán được kịp thời.

Trên đây là báo cáo sáng kiến của tôi nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết án Hôn nhân và gia đình năm 2015. Rất mong được sự quan tâm cho phép của lãnh đạo các cấp để đề tài được nhân rộng thực hiện trong toàn ngành Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Nam ./.

Tác giả: Đỗ Thị Ngọc Hà

Đơn vị: Tòa án nhân dân huyện Quế Sơn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *