giải pháp sáng kiến 2015

Công tác thi hành án treo của Tòa án nhân dân huyện Tây Giang trong năm 2014- 2015 thực trạng và giải pháp

Giải pháp sáng kiến

Thực hiện phong trào thi đua năm 2015 do TAND tỉnh phát động, đồng thời nhằm lập thành tích chào mừng kỷ niệm 70 năm ngày truyền thống TAND. Trên cơ sở đó bản thân tôi xin tham gia đăng ký sáng kiến và kinh nghiệm trong quá trình công tác tại đơn vị TAND huyện Tây Giang với đề tài:

“CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN TREO CỦA TAND HUYỆN TÂY GIANG TRONG NĂM 2014- 2015 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP”

 I/ĐÁNH GIÁ CHUNG

1. Khái niệm về án treo

Bộ luật hình sự năm 1999 được Quốc hội thông qua ngày 21 tháng 12 năm 1999 có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2000 quy định các vấn đề liên quan đến án treo tại Điều 60. Tuy nhiên, Bộ luật hình sự (BLHS) không đưa ra khái niệm cụ thể về án treo. Điều 60 BLHS quy định “ Khi xử phạt tù không quá ba năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, nếu xét thấy không cần phải bắt chấp hành hình phạt tù, thì Tòa án cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách từ một năm đến năm năm”.

Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP ngày 06/11/2013 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 60 của BLHS về án treo. Tại Điều 1 của Nghị quyết đã đưa ra khái niệm về án treo như sau: “Án treo là biện pháp miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, được Tòa án áp dụng đối với người phạm tội bị phạt tù không quá 03 năm, căn cứ vào nhân thân của người phạm tội và các tình tiết giảm nhẹ, xét thấy không cần buộc phải chấp hành hình phạt tù”.

Như vậy quy định này đã khẳng định án treo là biện pháp, không phải là hình phạt và do đó, không thể đưa ra so sánh án treo có nhẹ hơn hình phạt tù hay không. Bởi lẽ người được hưởng án treo vẫn có thể phải chấp hành hình phạt tù nếu họ không chấp hành đúng điều kiện mà án treo quy định, đó là không phạm tội trong thời gian thử thách mà Tòa án đã ấn định.

Việc giải thích khái niệm án treo như trên là rất cần thiết, định hướng để hiểu đúng bản chất của án treo, từ đó giúp áp dụng biện pháp này một cách chính xác và đúng quy định của pháp luật.

2.Vai trò, ý nghĩa của án treo

Công tác thi hành án treo là một mảng cấu thành của công tác thi hành án hình sự, việc thực hiện tốt công tác này là một trong những hoạt động nhằm thực hiện nguyên tắc pháp chế XHCN đó là: Bản án và quyết định của Tòa án khi đã có hiệu lực pháp luật phải được thi hành và phải được các cơ quan, tổ chức và mọi công dân tôn trọng. Để đảm bảo hoạt động cho công tác thi hành án treo pháp luật quy định có nhiều cơ quan chức năng, nhiều tổ chức chính trị, xã hội cùng phối hợp thực hiện như Tòa án nhân dân; Viện kiểm sát nhân dân; Công an; Tư pháp; UBND cấp xã; cơ quan, tổ chức nơi người được hưởng án treo cư trú, làm việc cũng như gia đình của người phải thi hành án cùng phối hợp thực hiện.

Làm tốt công tác thi hành án treo sẽ thể hiện được tính nghiêm khắc của pháp luật Nhà nước ta đối với những người phạm tội, nhưng cũng có tác dụng khuyến khích, tạo điều kiện cho người bị kết án tự giác cải tạo, tu dưỡng bản thân để trở thành người có ích cho xã hội và việc cải tạo đó được đặt dưới sự giám sát của các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật. Như vậy thi hành án treo chính là việc xã hội hóa quá trình cải tạo, giáo dục đối với người phạm tội bị xử phạt tù nhưng được Tòa án cho miễn chấp hành hình phạt có điều kiện. Việc thi hành án treo sẽ giảm được các chi phí tốn kém của Nhà nước so với việc cải tạo, giáo dục tội phạm bằng cách tập chung nhưng vẫn đảm bảo việc nâng cao ý thức, trách nhiệm của người dân trong công tác đấu tranh chống và phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật.

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, chính sách cùng các văn bản quy phạm pháp luật để điều chỉnh các mối quan hệ trong công tác thi hành án treo như Pháp lệnh Thi hành án phạt tù năm 1993 (đã được sửa đổi bổ sung một số điều năm 2007); Nghị định số 61/2000/NĐ-CP ngày 30 tháng 10 năm 2000 quy định việc thi hành hình phạt tù cho hưởng án treo; và Luật thi hành án hình sự được Quốc hội nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, khóa XII đã được thông qua ngày 17 tháng 6 năm 2010 tại kỳ họp thứ 7, có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01 tháng 7 năm 2011, khi đi vào thực tiễn, những văn bản trên đã phát huy tác dụng tích cực và có hiệu quả trong công tác thi hành án hình sự nói chung cũng như công tác thi hành án treo nói riêng.

3. Cơ sở pháp lý

Điều 60 BLHS năm 1999 sửa đổi và bổ sung năm 2009

Nghị quyết số 01/2013/NQ-HĐTP ngày 06/11/2013 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 60 của BLHS về án treo

Luật Thi hành án hình sự năm 2010.

Nghị định 61/2000/NĐ-CP

II/ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THI HÀNH ÁN TREO TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂY GIANG

1. Thực tiễn công tác thi hành án treo

Thực tiễn công tác thi hành án treo trên huyện Tây Giang trong năm vừa qua đã đạt được những kết quả quan trọng, các bản án xét xử bị cáo nhưng cho hưởng án treo khi có hiệu lực pháp luật đều được ra quyết định thi hành án và tổ chức thi hành quyết định đó một cách nhanh chóng, đúng thời hạn quy định của pháp luật.    Theo thống kê trong năm 2014- 2015 Tòa án nhân dân huyện Tây Giang đã ra quyết định thi hành án treo đối với 10 trường hợp; trong đó ủy thác 05 bị án . Việc thi hành án treo đều được mở sổ thụ lý để theo dõi đầy đủ, hồ sơ thi hành án được lập một cách khoa học, quyết định thi hành án treo đều được Tòa án gửi cho các cá nhân, cơ quan liên quan nhanh chóng, đúng thời hạn do pháp luật quy định. Quá trình xét giảm thời gian thử thách cho người phải chấp hành án treo đã được tiến hành thường xuyên, đúng quy định của pháp luật và có những tiến bộ rõ rệt. Qua công tác thi hành án treo đã góp phần giữ vững kỷ cương, lòng tin của quần chúng nhân dân đối với pháp luật cũng như sự ổn định trật tự, an toàn xã hội.

Đơn vị đã tống đạt đầy đủ các quyết định cho các bị án, đồng thời giao cho UNBD các xã nơi người bị kết án cư trú, cơ quan tổ chức nơi người bị kết án làm việc những văn bản tài liệu có liên quan về thi hành án treo, đảm bảo sự giám sát chặt chẽ trong thời gian thử thách. Trong hai năm qua nhiều người bị kết án đã chấp hành tốt pháp luật tại địa phương và có nhiều tiến bộ được địa phương đề nghị rút ngắn thời gian thử thách án treo và đơn vị đã ra quyết định công nhận rút ngắn thời gian thử thách án treo cho 02 bị án.

2. Những khó khăn, hạn chế

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, trong thời gian qua công tác thi hành án treo trên địa bàn huyện Tây Giang cũng còn tồn tại những mặt hạn chế nhất định. Thực tế cho thấy Công tác thi hành án treo tại đơn vị chỉ quan tâm về mặt thủ tục (ra các quyết định, vào sổ sách…), mà chưa quan tâm thực sự đến quá trình thi hành án của các đối tượng. Việc thi hành án treo tuy đã được Tòa án ra quyết định và đã được giao cho Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn hoặc cơ quan, tổ chức nơi bị án cư trú, làm việc tổ chức việc thực hiện, nhưng nhìn chung quá trình theo dõi, giám sát, giáo dục các bị án còn chưa được quan tâm đúng mức còn nhiều bất cập, sơ hở, thiếu sót. Sự phối hợp giữa Tòa án với các cơ quan, tổ chức trong hoạt động thi hành án treo còn chưa được chú trọng dẫn đến trường hợp đối tượng phải chấp hành án đi đâu, làm gì trong thời gian dài mà các cơ quan, tổ chức được giao giám sát, giáo dục cũng không rõ, quá trình chấp hành án ra sao chưa được báo cáo đầy đủ cho cơ quan đã ra quyết định thi hành án là Tòa án được biết. Việc lập hồ sơ làm thủ tục rút ngắn thời gian thử thách cho người phải chấp hành án còn lúng túng, chưa đáp ứng được các điều kiện đặt ra.

Hơn nữa địa bàn Tây Giang đa số các bị án treo là người đồng bào dân tộc Cơ tu trình độ dân trí thấp, việc am hiểu pháp luật còn hạn chế, địa bàn đi lại hết sức khó khăn, do đó dẫn đến công tác phối hợp giữa Tòa án và các cơ quan liên quan dẫn đến những khó khăn nhất định; đặc biệt là đối với UBND cấp xã nơi người bị kết án cư trú.

III. CÁC GIẢI PHÁP ĐỂ KHẮC PHỤC NHỮNG TỒN TẠI THIẾU SÓT

Để khắc phục những thiếu sót trong công tác thi hành án treo trong thời gian tới Tòa án nhân dân huyện Tây Giang và các cơ quan, tổ chức liên quan cần tiến hành thực hiện tốt các nội dung:

– Tổ chức triển khai có hiệu quả Luật thi hành án hình sự, các Nghị định, Thông tư, các văn bản hướng dẫn về công tác thi hành án hình sự nói chung và thi hành án treo nói riêng.

– Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan Tòa án, Viện kiểm sát, Công an cũng như chính quyền địa phương và tổ chức, ban ngành, đoàn thể có trách nhiệm trong công tác thi hành án treo.

– Tăng cường việc theo dõi, giám sát, giáo dục các đối tượng phải chấp hành án treo từ đó có những đánh giá, nhận xét khách quan, trung thực về ý thức chấp hành án đối với người phải chấp hành án treo, khi họ có đủ điều kiện thì làm thủ tục rút ngắn thời gian thử thách theo đúng quy định.

– Có chế độ báo cáo, thống kê đầy đủ, thường xuyên, khoa học đối với công tác thi hành án treo.

–  Làm tốt công tác kiểm tra giám sát thường xuyên cũng như đột xuất đối với công tác thi hành án treo. Có chế tài đủ mạnh để xử lý nghiêm những hành vi vi phạm trong hoạt động thi hành án treo.

– Tổ chức tập huấn nhằm nâng cao kiến thức cho đội ngũ cán bộ làm công tác thi hành án hình sự trong các cơ quan pháp luật cũng như cán bộ cấp cơ sở được giao nhiệm vụ trong công tác thi hành án treo.

– Làm tốt công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về thi hành án hình sự nói chung và công tác thi hành án treo nói riêng một cách sâu, rộng trong nhân dân. Có các hình thức khen thưởng, biểu dương kịp thời những tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác này.

– Có những báo cáo sơ kết, tổng kết về công tác thi hành án treo nhằm đánh giá toàn diện các mặt ưu điểm, khuyết điểm trong công tác thi hành án treo từ đó phát huy những ưu điểm và có các giải pháp cụ thể để khắc phục những khuyết điểm tồn tại.

– Động viên người chấp hành án treo nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật không để xảy ra các hành vi vi phạm pháp luật trong thời gian thử thách.

IV/ KẾT LUẬN

Việc thực hiện tốt công tác thi hành án treo tại đơn vị Tòa án nhân dân huyện Tây Giang góp phần thể hiện tính nghiêm minh của pháp luật, thể hiện sự khoan hồng, tính nhân đạo của pháp luật nhà nước ta. Qua công tác thi hành án hình sự nói chung và thi hành án treo nói riêng đem đến sự công bằng trong xã hội, thể hiện biểu tượng của công lý, củng cố niềm tin trong nhân dân, góp phần giữ vững sự ổn định chính trị, đảm bảo trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn huyện biên giới.

Tác giả: CLâu Thìn

Đơn vị: Tòa án nhân dân huyện Tây Giang

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *